نی انبان

نی انبان

یکی از سازهای قدیمی و محلی می باشد که بر اساس شواهد موجود اولین نی انبان به 2.500 سال پیش باز می گردد. در برخی شواهد نشان داده شده که این ساز به خاورمیانه تعلق داشته و انسان ها آن را از کشوری به کشور دیگه انتقال داده اند و در هر کشور تغییراتی در آن ایجاد نموده اند تا به شکل ساز محلی خودشان آن را بنوازند و همین امر سبب تحول در شکل ظاهری این ساز گردید. در شکل اولیه، نی انبان دارای چند نی بوده است که در مشکی از جنس پوست بُز نگه داری می شده است و پس از گذشت سال های طولانی کم کم به این ساز انبان و مشک هم اضافه شده است.
برخی شواهد دیگر پیشینه نی انبان را پس از خاورمیانه به اسپانیا و اسکاتلند نسبت می دهند. گفته شده نی انبان در قرون وسطی در اسپانیا و رم و کلیسای مونساتریس نواخته می شده است و بر روی دیوارهای آن نیز تصاویر نوازندگان نی انبان وجود دارد. همچنین در برخی مستندات سومری ها، بابلی ها، آشوری ها و پارسی ها را به نواختن نی انبان نسبت داده اند و آن را مربوط به آسیای نزدیک دانسته اند.
ویل دورانت (ویلیام جیمز دورانت: (۱۸۸۵–۱۹۸۱)، تاریخ‌نگار، فیلسوف و نویسنده آمریکایی) در کتاب خود به نام "تاریخ تمدن" نیز اشاره به وجود نی انبان در دوره بابلیان نموده است. نی انبان سازی بادی می باشد که در دسته سازهای بادی زبانه دار ترکیبی جای می گیرد.
از سایر نام های این ساز : خیک نای، مشکک، نی هنبون (نی همبون)، نی هنبان و . . . است.
 

New Page 2

اجزای نی انبان
1. لوله دمیدنی
2. لوله صوتی
3. انبان
در ساخت نی انبان های مدرن علاوه بر 3 بخش تشکیل دهنده نامبرده می توان به : 4. واخوان نیز اشاره نمود که به این ساز اضافه شده است. معمولا مشک نی انبان دارای 6 خروجی می باشد. 3 خروجی آن مرتبط با 2پای بز و قسمت تحتانی آن است که از داخل با هم بسته می شوند و یک خروجی گردن بز است که به همان شکل بسته می شود و 2 خروجی دیگر دو دست بز بوده که یکی خروجی دسته نی انبان و دیگری به عنوان لوله دمیدنی قرار می گیرد.
 

دسته نی انبان

New Page 3

نوازندگی نی انبان
نوازنده نی انبان
در ابتدا با دمیدن هوا در لوله دمیدنی، هوا را به داخل انبان حرکت می دهد و بدون آنکه هوایی از انبان خارج شود با قدرت بازوان و حرکت مناسب دست نوازنده این جریان مرتعش به سمت لوله صوتی حرکت نموده و صدای نی انبان شنیده می شود. برخلاف سایر سازها، فراگیری آموزش نی انبان ساده تر بوده و آهنگ نی انبان بیشتر در نواحی محلی طرفدار دارد. صدای نی انبان آبادان یکی از همین صداهای پرطرفدار است و همچنین آهنگ شاد نی انبان بندری طرفداران خاص خود را دارد. نی انبان بیشتر در میان مردمان ایران، ترکیه، یونان، بحرین، هند و کشورهای آفریقایی رواج دارد و در ایران نیز نی همبون بندری در میان مردم خوزستان و مردم جنوب کشور بیشتر مرسوم است.
 

New Page 4

مراحل ساخت پیکو نی انبان
در آموزش ساخت پیکو نی انبان نمی توان به همه جزئیات ریز در رابطه با نحوه ساخت پیکو اشاره نمود و این مورد جزء مواردی است که علاوه بر ابزارهای خاص خود، نیازمند تخصص و تجربه می باشد. اما به طور کلی و برای آشنایی شما با پیکو نی انبان مواردی را شرح خواهیم نمود.

پیکک نی انبان (پیکو نی انبان)
در بخش ساخت پیکک نی انبان باید به این نکته توجه نمود که در این ساز یکی از اصلی ترین قسمت ها در شفافیت و رسایی صدا همان پیکک نی انبان می باشد که می توان گفت از پوست یا انبان نیز مهم تر می باشد و تکنیک تولید و روش ساخت آن بسیار حائز اهمیت می باشد. در اصل تولید و تغییر صدا در دسته نی انبان اتفاق می افتد.
همانطور که میدانید پیکو نی انبان از نی ساخته می شوند و جنس نی و قطر نی بسیار در زیر و بمی صدای تولید شده موثر است. معمولا نی ها نباید پوک و مرطوب باشند و در هنگام برش و پس از آن سرخ نمودن آن ها می بایست دقت لازم را داشت.
همچنین تعبیه سوراخ های آن نیز می بایست با فاصله های دقیق و اندازه مناسب باشد. کوک نی انبان کوک خاصی نمی باشد و صداهای این ساز معمولا در 1 اُکتاو هستند. دارای ریتم های 8/6 بوده و معمولا بصورت بداهه نواخته می شود.
 

New Page 5

طرز ساخت پوست نی انبان
جنس نی انبان معمولا از پوست بُز می باشد و در طرز تهیه پوست نی انبان ابتدا پوست بز را عاری از هرگونه مو نموده و پس از شستشوی کامل، آن را در حنا می گذارند و سپس با روغن کنجد به نرم نمودن آن می پردازند تا حالت چرمی و کششی آن حفظ شود. معمولا پوست نی انبان محلی برای نگهداری صداست که بدون انقطاع این کار را انجام می دهد
 

نوازندگان نی انبان
از نوازندگان متبحر این ساز می توان به :

  • حسین توانا

  • خماس

  • کریم ادریس پور

  • استاد محمد جنجال

  • محسن شریفیان

و بسیاری دیگر اشاره نمود که در این راه هم نوازندگی نموده و هم جزء اساتید این رشته هستند.
 

آهنگ نی انبان بندری شاد از بهرام مهربخش

    نی کده
    موسیقی، هنری مقدس است و بایستی نگاهی ویژه به آن داشت. هنر موسیقی، تلفیقی از دانش، اندیشه و فطرت خداداد است. گروه فرهنگی هنری نی کده با هدف گرد آوردن هنرمندان و با توجهی به خاص به این موضوع جهت اعتلای هرچه بیشتر هنر اول در این مرز و بوم، در صدد است تا تمامی توان خود را در جذب اساتید و هنرمندانی که سال ها خاک این هنر را سرمه چشمانشان کرده اند و اکنون بنا به دلایلی از این عرصه کنار رفته اند را جذب و مرزهای دانش موسیقیایی که سالها در اذهان این اساتید نقش بسته را نسل به نسل منتقل کند

    آدرس
    .....
    تلفن:
    09913626212
    ایمیل
    info@neykade.com
    سبد خرید