تنبک(تمبک)

تنبک / تمبک / ( دمبک / دندونک / ضَرب)
ساز کوبه ای (ضربی) ایرانی که امروزه نواختن تنبک بصورت تکنوازی هم رایج گردیده است. پیشینه آن به پیش از اسلام رسیده و از انواع تنبک در آن دوره بصورت تنبک سفالی، تنبک فلزی، تنبک چوبی ساخته میشده است و امروزه اغلب بصورت چوبی یافت می گردد.
از اجزای تنبک که تشکیل دهنده ساختمان تنبک هستند عبارتند از:
۱- دهانه بزرگ
۲- پوست
۳- تنه تنبک
۴- نفیر یا گلویی
۵- دهانه کوچک
*در رابطه با این موارد و توضیحات دقیق پیشنهاد می گردد کتاب:
(( تنبک و نگرشی به ریتم از زوایای مختلف " تالیف: بهمن رجبی" )) را مطالعه نمایید.
 

اندازه استاندارد تنبک
معمولا تنبک هایی دارای اندازه استاندارد هستند که در وهله اول سنگین نباشند. زیرا سنگین بودن تنبک باعث خستگی زودهنگام نوازنده خواهد شد. به علاوه خوش استایل باشد. خوش استایل بودن تنبک به معنی آنست که اندازه دهانه کوچک و دهانه بزرگ با یکدیگر برابر باشند. البته در خرید این ساز ضربی جهت فراگیری آموزش تنبک، مهم تر از همه موارد مذکور : پوست و چوب تنبک می باشد.


تنبک حلمی چیست؟
تنبک حلمی (ساخته کارگاه استاد حلمی) نوعی از تنبک می باشد که چوب آن از درخت کاج و پوست آن پوست گاو می باشد. همین عوامل تجلی بخش صدای بم و کلاسیک خواهد بود.علاوه بر این، چوب درخت کاج دارای چگالی و تراکم کمتری نسبت به چوب درخت گردو(چوب برخی دیگر از تنبک ها از چوب درخت گردو می باشد) بوده و باعث استفاده بیشتر از چوب در پرداخت آن خواهد شد و به عبارتی بهترین چوب برای تنبک می باشد.


شاید بهتر باشد در ابتدای مسیر خرید تنبک به سمت خرید تنبک ترکه ای حرکت نمایید. اما تنبک ترکه ای چیست؟
بهترین مارک تنبک برای هنرجویان تازه کار محسوب می گردد که با استفاده از مواد ارزان اما با کیفیت ساخته می شود و در اصل با قرار گرفتن تکه های چوب در کنار یکدیگر ساخته شده و از لحاظ ارتعاش و طنین صدا نسبت به سازهایی با چوب های یکدست نازل هستند. اما در ارتباط با تنبک کودکان و آموزش تنبک به آنان حداقل سن می باست 6 سال بوده و قبل از آن با ثبت نام کودکان در کلاس های ارف می توانید زمینه ساز آمادگی آنها در این مسیر باشید. در کل ساز تنبک شاد می باشد و برای کودکان میتواند انتخابی مناسب باشد.


تنبک شیرانی چیست؟
نمونه دیگری از تنبک های ساخته شده تنبک شیرانی می باشد. معمولا این تنبک در 3 نوع : 1مهر / 2مهر و 3مهر ساخته می شود.
مهر نشان از کیفیت چوب و پوست تنبک داشته و معمولا هرچه تعداد آن بیشتر شود کیفیت و متعاقبا هزینه آن بیشتر خواهد بود. بنابراین تفاوت تنبک یک مهر و دو مهر در جنس اجزای تشکیل دهنده آنها و هزینه آنهاست.
تنبک شیرانی SH سه مهر یکی از تنبک های با کیفیت و خوش صدا ساخته کارگاه ساخت تنبک شیرانی(استاد شیرانی) است که نوازندگان نامی و اساتید می توانند از آن بهره گیرند. ناگفته نماند که این نوع تنبک از لحاظ هزینه بسیار گران قیمت نیز است.


شاید این سوال برای شما به وجود آید که : تنبک حلمی بهتره یا شیرانی؟
نی کده می تواند در این زمینه براساس تجربه اساتید مجموعه، شما را تا حدودی راهنمایی نماید اما ناگفته نماند که حتما قبل از هر خرید تنبک بسته به سطح آموزش و نظر استاد محترم خود که مبتنی بر تجربه او خواهد بود، اقدام نمایید.
تنبک های شیرانی از همه لحاظ دارای کیفیت بالایی هستند و تنها مورد حائز اهمیت آنها قیمت بسیار بالای آن هاست.خصوصا 3مهر شیرانی دارای هزینه های بالا می باشند که شما میتوانید 2 مهر و یا ای آر(تنبک شیرانی مدل E-R) را در این مارک جایگزین 3 مهر نمایید. قیمت تنبک شیرانی یک مهر هم از 2مورد قبلی کمتر است.
از طرفی برای هنرجویانی که در سطح ابتدایی و یا میانی هستند میتوانند از تنبک های ترکه ای حلمی استفاده نمایند که از لحاظ هزینه هم متناسب است. هرگز تنبک های ترکه ای بد نبوده و اتفاقا چون نوع ساخت آنها مشخص است و روش خاص خود را دارند از تنبک های یک تکه که دارای وصله می باشند ارزشمندتر و در حفظ عمر پوست هم معتبرتر هستند.
علی قربانی سازنده تنبک(علی اکبر قربانی) نیز علاوه بر اساتید نامبرده، در ساخت و پرداخت ساز تنبک نقش دارد و تنبک سازی قربانی در اصفهان فعالیت می نماید و از پروسه ساخت تنبک خام در این کارگاه ها تا پخش تنبک های تکمیلی در سراسر کشور اقدام می گردد.
همچنین تنبک همتی حاصل تلاش کارگاه استاد همتی بوده که چوب این تمبک ها از گردو – توت – جنگلی – آبنوس است.

*علاوه بر همه نکات نامبرده، بسته به سلیقه و سبک علاقه مندی شما مانند فراگیری آموزش تنبک لری، آموزش تنبک کردی، آموزش تنبک سنتی، و . . . نیز می توانند تعیین کننده نوع و مارک تنبک مورد نیاز شما (از لحاظ صدا و جنس) باشد.

از جمله بهترین اساتید تنبک و نوازندگان تنبک در عصر معاصر عبارتند از :

  • حسین تهرانی ( موسیقی دان و بهترین استاد تنبک ایران و شاگرد استاد ابوالحسن صبا)

  • جهانگیر ملک (از شاگردان حسین تهرانی)

  • بهمن رجبی (مدرس و نوازنده نامی تنبک)

  • محمد اسماعیلی

  • داریوش رفیعی ( همچنین خواننده موسیقی سنتی ایرانی)

  • ناصر فرهنگ فر (نوازنده برجسته تنبک و مدرس موسیقی سنتی ایرانی)

  • امیر بیداریان نژاد

  • جمشید محبی

  • داریوش زرگری

  • نوید افقه

تنبک
تنبک
تنبک حلمی
تنبک حلمی
تنبک شیرانی
تنبک شیرانی
تنبک
تنبک شیرانی

اطلاعاتی درباره تنبک

نکات مهم در نگهداری پوست تنبک :

دمای محل نگهداری تنبک نباید سرد و مرطوب یا گرم و خشک باشد زیرا دمای مرطوب علت شل شدن پوست تنبک و دمای گرم باعث خشک شدن پوست تنبک می شود. همین ممکن است علت بم شدن صدای تنبک شما هم باشد. برای ترمیم پوست تنبک در صورت شل شدن پوست تنبک، به هیچ وجه پوست آنرا در معرض حرارت مستقیم قرار ندهید زیرا باعث خشک شدن چربی طبیعی آن شده و بدصدایی ساز را رقم می زند. بنابراین میتوانید دهانه کوچک را با حرارت مناسب گرم نموده تا با گرم شدن بدنه تنبک، گرما به سطح داخلی پوست آن نفوذ و به تدریج شکل اولیه خود را بازیابد. از طرفی هیچگاه درصدد رفع خشکی پوست تنبک خود با خیس نمودن و آب زدن به سطح آن نباشید زیرا که پوست کاملا شفافیت صدا را از دست داده و بهترین روش گذاشتن تنبک روی زمین یا موزاییک (از سمت پوست) است که رطوبت زمین را دریافت نماید.

نحوه کوک تنبک : معمولا نحوه کوک در تنبک کوکی با تغییر کشش پوست آن و یا تغییرات شکل ارتعاشی* حاصل می گردد.

*اشکال ارتعاشی دارای چندین رکن هستند که به قدرت و ثبات ضرب و رنگ صدا مرتبط می شود و از شروع ضرب آرام تا ضرب قوی به ترتیب عبارتند از :  تم، بک میانه، بک کناره و پلنگ

 پوست و تعمیر تنبک : بسته به جنس و نوع چوب تمبک همچنین انتخاب شما در زمینه خرید پوست تنبک و میزان و جایگاه آسیب رسیدگی به ساز، قیمت پوست تنبک و تعمیر تنبک شما تعیین می گردد. معمولا هرچه جنس و چوب تمبک شما بهتر باشد، توانایی نگهداری پوست مرقوب و باکیفیت را نیز خواهد داشت و مسلما برای تولید صدای شفاف و قوی می بایست از پوست های چرب و موزون با جنس ساز خود استفاده نمایید.

تکنیک ریز در تنبک

در بحث آموزش نواختن ریز تنبک، مجموعه نی کده جهت آشنایی شما با کلیت تکنیک، مواردی را بصورت خلاصه بیان می دارد : دست راست : هر 5 انگشت دست راست مورد استفاده قرار گرفته و نواختن تنبک با سرعتی بالا انجام می گیرد. توجه داشته باشید که انگشت شست دقیقا از استخوان برروی لبه تنبک قرار گرفته و به هیچ وجه پایین تر و بالاتر(در وسط تنبک) قرار نخواهد گرفت.

دست چپ : تنها 4 انگشت دست چپ درگیر این مورد خواهند بود و انگشت شست دست چپ کاربردی نخواهد داشت.

در این تکنیک سرعت بالا و چموشی در حرکت انگشتان به شدت حائز اهمیت است که پیوستگی در تمرین تنبک می تواند کمک شایانی به شما نماید.

آموزش نت خوانی در تنبک

جهت کسب توانایی لازم در نت خوانی این ساز لازم است که حتما در زمینه های زیر کسب مهارت نمایید :

 1.علامت ها

2.نام نت ها

3.کشش ها

4.سکوت ها

5.اصطلاحات و تئوری مرتبط با تنبک

پس از تکمیل دوره های تکمیلی و آموزشی موارد فوق، می توانید نت نویسی تنبک را نیز آغاز نمایید.

آموزش ریتم تنبک

ریتم در تنبک هم در 3 دسته تقسیم می گردد :

1.ریتم های ساده

2.ریتم های ترکیبی

3.ریتم های لنگ

   
اطلاعاتی درباره تنبک  نکات مهم د

تفاوت تنبک و تمپو
تمپو و تنبک از لحاظ ظاهر دارای شباهت هایی هستند اما شیوه نواختن و رنگ صدای آنان با یکدیگر کامل متفاوت هستند. نام دیگر تمپو دمبک می باشد و جزء سازهای کوبه ای خلیج فارس و خالق موسیقی های بندری است. تمپوهای رایج در ایران برخلاف تنبک ها که عمدتا از چوب می باشند، بیشتر سفالی و فلزی می باشند.
حال ممکن است این سوال برای شما ایجاد شود که فرق ضرب و تنبک در چیست؟
اساسا ساز ضرب همان تنبک (تمبک) بوده و نامی دیگر از این ساز می باشد و تفاوتی مابین آنها وجود ندارد
 

تفاوت تنبک و تمپو
تفاوت تنبک و تمپو
New Page 1

دانلود ریتم تنبک برای همنوازی
برنامه هایی وجود دارند که نوازندگان میتوانند با آنها به تمرین و همنوازی با سایر سازها بپردازند. اگر به دنبال دانلود رایگان ریتم تنبک برای همنوازی باشید می توانید برنامه " ریتمستان" که دارای 100 ریتم از جمله ریتم های ایرانی، عربی، ترکی و … می باشند، از بازار دانلود و نصب نمایید. این برنامه شامل : دانلود ریتم تنبک ۶/۸ و دانلود ریتم 2/4 تنبک نیز است.

نت تنبک
معمولا هنرجویانی که در اولین گام های موسیقی سنتی و دوره های آموزشی تنبک هستند، با سرچ کلمه "نت تنبک مبتدی" می توانید به نت های زیادی دست یابند که در انواع ریتم های تنبک موجود می باشند. مانند : نت تنبک تولدت مبارک، نت تنبک سلطان قلبها، نت تنبک بابا کرم، نت تنبک مرغ سحر و … که جزء نت های ساده محسوب می شوند.
 

تنبک نت
نت تنبک
نمونه ای از هارد کیس یونولیتی تمبک
نمونه ای از هارد کیس یونولیتی تمبک
نمونه ای از کاور ابری تنبک
نمونه ای از کاور ابری تنبک

    نی کده
    موسیقی، هنری مقدس است و بایستی نگاهی ویژه به آن داشت. هنر موسیقی، تلفیقی از دانش، اندیشه و فطرت خداداد است. گروه فرهنگی هنری نی کده با هدف گرد آوردن هنرمندان و با توجهی به خاص به این موضوع جهت اعتلای هرچه بیشتر هنر اول در این مرز و بوم، در صدد است تا تمامی توان خود را در جذب اساتید و هنرمندانی که سال ها خاک این هنر را سرمه چشمانشان کرده اند و اکنون بنا به دلایلی از این عرصه کنار رفته اند را جذب و مرزهای دانش موسیقیایی که سالها در اذهان این اساتید نقش بسته را نسل به نسل منتقل کند

    آدرس
    .....
    تلفن:
    09913626212
    ایمیل
    info@neykade.com
    سبد خرید